Fenerbahçe ve Kalamış: bir fermanla başlayan fener

Kısa tarih

Fenerbahçe Burnu, karaya bir berzahla bağlanan küçük bir yarımada. Kuzeyinde Kalamış Koyu, güneyinde Fenerbahçe Koyu var. Bizans döneminde burada İmparator Justinianus ve Theodora için yapılan Hiera Sarayı bulunuyordu. Osmanlı kaynaklarında bölge Kelemiç (Kalamış) diye geçer.

II. Abdülhamid döneminde Fenerbahçe yerleşime açıldı ve köşklerle doldu. 1872'de Haydarpaşa'dan tren seferleri başlayınca Feneryolu'ndan ayrılan bir şube hattıyla Fenerbahçe İstasyonu kuruldu. Hat Cumhuriyet döneminde yalnızca 1928 ve 1936'da kullanıldı; raylar 1970'te söküldü, yol bugünkü Faruk Ayanoğlu Caddesi oldu. Fenerbahçe Spor Kulübü de adını bu mahalleden alır.

Kalamış Koyu'nun görünümünü 1980'lerin ikinci yarısındaki yat limanı inşaatı değiştirdi. Tarihi Kalamış İskelesi de bu inşaatla yok oldu; kayalıklar ve kum bankları yüzünden zaten atıl durumdaydı.

Sokak dokusu

Kalamış'ın iki büyük parçası var: marina ve park. Münir Nurettin Selçuk Caddesi'nin deniz tarafındaki Kalamış Atatürk Parkı'nda futbol, basketbol ve tenis sahaları, çocuk bahçesi ve köpek gezdirme alanı bulunur. Marinanın sahille buluştuğu yerdeki tel çitler ise eleştirilir: deniz çitin arkasından görünür, yayalar bir noktada araç yoluna yönlendirilir.

Kurbağalıdere, Kalamış Koyu'na buradan dökülür. Sözleri Behçet Kemal Çağlar'ın, bestesi Münir Nurettin Selçuk'un olan ve “Bir tatlı huzur almaya geldik Kalamış'tan” dizesini taşıyan şarkı ünlüdür.

Fenerin durduğu küçük yarımadanın büyük kısmını Fenerbahçe Parkı kaplar: piknik alanları ve denize inen merdivenler. Park 1990'da Çelik Gülersoy'un düzenlemesiyle bugünkü hâlini aldı. İçinde Osmanlı döneminden kalma Fener Köşkü Hamamı da var.

Simge yapılar ve yerler

Fenerbahçe Feneri'nin bugünkü binası 1837'de II. Mahmud döneminde yenilendi. Yuvarlak kulesi zeminden 21 metre yüksek, ışığı 15 deniz mili uzaktan görülür. Uzun geçmişinden birkaç ayrıntı:

• Kömürciyan 1661'de, gemileri kayalardan korumak için her gece sabaha kadar “bir yıldız gibi” yanan kuleden söz eder.
• İngiliz işgali sırasında kuleye çıkmak isteyen askerleri fenerci Mediha Hanım ile annesinin sopayla kovaladığı anlatılır.
• Cumhuriyet'in 10. yılında ışıklarla süslendi; II. Dünya Savaşı'nda kristali siyah perdeyle örtülerek karartıldı.

Kalamış Marinası 2024'teki özelleştirme ihalesiyle gündeme geldi. Genişletme projesine, kıyının doğal yapısına zarar vereceği gerekçesiyle yerel itirazlar yükseldi.

Oyunda burada ne var

Fenerbahçe ve Kalamış haritanın güney ucu. Kıyıda Kalamış Marinası'nın tabelası ve yatlar, burnun ucunda fenerin silueti görünür. Dolmuş Altıyol'dan Yoğurtçu üzerinden gelir, Kalamış'ta durur, Fenerbahçe'de hattın sonuna varır. Bölgenin kendi kurye deposu var; buradayken iş bu depodan gelir.

Fenerin dibinde Fener Bekçisi Haydar bekler. Yetmiş yaşında, “Sabır evlat” diye başlar. Işığı her akşam elleriyle yakmayı bırakmış ama merdiveni hâlâ sayar, sisli havada fenerin neden daha parlak göründüğünü anlatır. Kıyıda Kayıkçı Hasan “Selametle” diye selam verir, dalgayı havaya bakmadan sayar. Marinada Kaptan Tolga rüzgâr uyarısını herkesten önce bilir.

Sahilde Kenan dondurma satar, kışın da kepenk indirmez; “Sahil Dondurması” görevinde kutuyu bisiklet kiralayan Nil'e götürürsün. Marinadaki balık ekmekçi Yusuf'un kutusu da Kaptan Tolga'ya gider. Buraya kadar yürümek enerji ister; uzun yolları planlamak için Nasıl oynanır sayfasına göz at.

Haritada Fenerbahçe ve Kalamış

kurye deposuevsimge yeresnaf ve karakterler

Bu bölgede karşılaşabileceğin 6 yapay zekâ karakteri:

• Dondurmacı Kenan · Dondurmacı
• Marinacı Yusuf · Balık ekmekçi
• Kayıkçı Hasan · Kayıkçı
• Marina Kaptanı Tolga · Marina kaptanı
• Fener Bekçisi Haydar · Fener bekçisi
• Bisiklet Kiracısı Nil · Bisiklet kiralama