Kadife Sokak: bir tiyatronun arsası, bir oyunun Karanlık Sokağı
Kadife Sokak, Caferağa ile Bahariye arasında kalan bir sokak. İki yanında eski evler sıralanır. Akşamları önleri kalabalıklaşır, müzik kapılardan taşar; köşedeki arsada ise Türk tiyatrosunun önemli bir gecesi yaşanmıştır.
Kısa tarih
Sokağın adını 20. yüzyılın başında burada kadife satan dükkânlardan aldığı anlatılır. Eskiden sokakta Ermeni aileler yaşardı.
Asıl hikâye Sakızgülü Sokak'la kesiştiği köşede. 1873'te Rum cemaati buraya bir tiyatro salonu yaptırdı. Önce Febüs adını taşıyan salon, sonra Apollon Tiyatrosu oldu; Rumlar ona Theatron Halkidonas, yani Kadıköy Tiyatrosu derdi.
Nisan 1920'de bu sahnede Afife Jale, Hüseyin Suat'ın Yamalar oyununda Emel rolüyle seyircinin karşısına çıktı. Türk tiyatrosunda sahneye çıkan ilk Müslüman kadın oyuncu olarak anılır. “Jale” bu oyunda kullandığı takma addı.
Salon 1932'de Hale Sineması oldu, 1960'ta yıkıldı. Yerine mimar Maruf Önal'ın tasarladığı sinema 1962'de açıldı. İşletmecisi Yordan Anas, Paris'teki Grand Rex'e hayran olduğu için ona Rex demek istedi; Türkçede x harfi olmadığından ad Reks oldu. Salon sayısı artınca iki x'li Rexx'e dönüştü. Sinema Mart 2020'de kapandı.
Sokak dokusu
Eski evlerin çoğu bugün kafeye ve akşam mekânına çevrilmiş durumda. Gündüz geçersen cephelere bakmaya vakit bulursun; akşam ise sokak insanla, sohbetle ve müzikle dolar.
Bu canlılığın bir bedeli de var. Sokak, çevresindeki sokaklarla birlikte semt sakinlerinin gürültü şikâyetlerine konu oluyor. Geçerken yukarıdaki pencerelerin hâlâ birilerinin evi olduğunu hatırlamak iyi bir alışkanlık.
Simge yapılar ve yerler
- Apollon Tiyatrosu'nun arsası: Kadife Sokak ile Sakızgülü Sokak'ın köşesi. 1873'ten 1960'a önce tiyatro, sonra Hale Sineması; 1962'den sonra Reks.
- Süreyya Operası: yakındaki Bahariye Caddesi'nde. Apollon'un salonunu vermemesi, bu binanın yapılmasına yol açan olaydı. Ayrıntısı Bahariye sayfasında.
Oyunda burada ne var
Simitopia'da Kadife Sokak, Dr. İhsan Ünlüer ve Halis Efendi sokaklarıyla birlikte Karanlık Sokak adlı gotik bir bölgeye dönüşür. Cepheler koyu, lambalar ve pencereler mor yanar, vitrin çerçevelerindeki neon gece parlar. Yayaların çoğu siyah, mürdüm ve bordo giyer: dantel, kadife, platform bot, gümüş takı. Bu, gerçek sokağın değil oyunun yorumu.
Kapıların arkasında tanıdık yüzler var. Lilith Hanım Gece Kuşu butiğinde “gece de bir renktir” der. Kuzgun Siyah Plak'ta darkwave ve post-punk plak satar, bir şey önermeden önce “En son ne dinledin?” diye sorar. Kuzgun Kahve'nin sahibi Bayram Usta sokaktaki tek gotik olmayan insandır ve mor lambalara hâlâ şaşırır.
Her Cumartesi 22:00-24:00 arası Sessiz Ay grubunun solisti Ece Vanta “Gece Yarısı Konseri” verir. Konser alanında “Bravo” dersen konsere katılmış sayılırsın; katılanlar gazetenin Karanlık Sokak satırında anılır. “Ece'nin Kayıp Setlisti” görevinde dağılan sayfaları butik, kahve ve plakçı arasında toplarsın. Bölgeye girerken radyon açıksa oyun Karanlık FM'e geçmeni önerir.
Haritada Kadife Sokak
Bu bölgede karşılaşabileceğin 7 yapay zekâ karakteri:
- Selin · Kadife Abiye & Gece
- Lilith Hanım · Gece Kuşu
- Manav Hatice · Manav
- Kuzgun · Plakçı
- Ece Vanta · Solist
- Morg · Sokak şairi
- Bayram Usta · Kahveci
Kaynaklar
Son gözden geçirme: 14 Ekim 2026, Çarşamba