Moda: burnun üstündeki semt ve iskelesi

Kısa tarih

Moda, Kadıköy'ün denize uzanan burnunun üstünde. İdari olarak burası Caferağa Mahallesi; mahalle, Moda Burnu da denen bir yarımadaya yayılır ve kendi adından çok Moda diye anılır. Mahalleye adını, Moda Caddesi'nin başındaki camiyi yaptıran Darüssaade Ağası Cafer Ağa verdi.

19. yüzyılın son çeyreğinden kalan yapılar hâlâ ayakta: 1870'te kurulan Saint Joseph Fransız Lisesi, 1870'lerde yapılan Mahmut Muhtar Paşa Konağı (Mermer Konak), 1900 tarihli Whittall Köşkü. Moda, Bahariye ve Mühürdar'da 1950'lere kadar bahçeli köşkler çoğunluktaydı.

Kıyı ise çok değişti. Dolgulardan önce Moda kıyısında aktif falezler vardı; bugün bunlar ölü falez. Lozan Plajı ve Moda Plajı kıyı doldurulunca yok oldu. 1934-1966 arasında Kadıköy-Moda tramvayı çalıştı, 2003'ten beri nostaljik tramvay yeniden Moda Caddesi'nden geçiyor.

Sokak dokusu

Moda Caddesi semtin ana yolu; tramvay Bahariye'den gelir ve bu caddeden dönüp Kadıköy'e iner. Ara sokaklar sahile doğru alçalır. Semt dondurmacıları ve çay bahçeleriyle bilinir.

Küçük bir yürüyüş tarifi: tramvayın Moda İlkokulu durağında in, Şair Nefi Sokak'ı güneye doğru izle. Önce Barış Manço'nun yaşadığı köşke, bugünkü müze eve, sonra Moda sahiline varırsın. Sahil yolu dolgu üstündedir. 2021'de açılan Kurbağalıdere Parkı, Yoğurtçu Parkı'nı Moda sahiline ve iskelesine bağlar.

Simge yapılar ve yerler

• Moda İskelesi: 1904 tarihli bir fotoğrafta kıyıdaki çıkıntının uzatılıp iskeleye çevrildiği görülür. Bugünkü iki katlı yapı mimar Vedat Tek'in projesi; kaynaklar 1916-1917 ya da 1919 der. 1986'da yolcu azlığı yüzünden iskele olmaktan çıktı. İBB'nin restorasyonundan sonra 19 Ağustos 2022'de yeniden açıldı: üst kat kütüphane, alt kat kitap-kafe. Vapur seferleri de yeniden başladı. Güney cephede, kapının üstünde Osmanlıca “Moda” yazısını ara.
• Mahmut Muhtar Paşa Konağı (Mermer Konak): 1870'lerde bir İtalyan mimarın yaptığı neoklasik köşk; bugün İstanbul Kadıköy Lisesi.
• All Saints Moda Kilisesi (Anglikan), Kadıköy Süryani Kilisesi ve 1924'te Rum balıkçıların bulduğu Aya Ekaterini Ayazması.
• Caferağa Camii: Moda Caddesi'nin başında. 1900'de Vakıflar yeniledi; Cafer Ağa'nın mezarı haziresinde.

Oyunda burada ne var

Yeni oyuncunun evi Moda'dadır: Nermin Apt., haftalık kirası ₺8.000. Ev sahibi Nermin Hanım 67 yaşında emekli bir edebiyat öğretmeni; kibar ama kuralcı, cümlelerine şiir dizesi sıkıştırır. Kira gecikince pazarlığa açıktır, yeter ki gönlünü kazan: sokak kedilerine iyi davranan kiracıyı sever. Ona göre apartmanın gerçek yöneticisi Tekir adlı kedidir.

Moda Caddesi'nde Berber Kâmil ₺350'ye saçını keser, modeli ve rengi koltukta seçtirir. Şair Nefi Sokak'ta Mert'in vintage dükkânında hep bir plak döner, vitrine her gün tek bir nadir parça konur. Cuma günleri kedilere mama dağıtan Mükerrem Teyze'ye bir poşet kemik götürürsen Nermin Hanım da duyar.

İlk günün son adımı Moda sahilindeki 3D bankta biter: otur, manzarayı paylaş. Semtin bir de kurye deposu var. Sahil boyunca güneydoğuya devam edersen Kalamış ve Fenerbahçe'ye varırsın.

Haritada Moda

kurye deposuevsimge yeresnaf ve karakterler

Bu bölgede karşılaşabileceğin 15 yapay zekâ karakteri:

• Nermin Hanım · Ev sahibi
• Mert · Moda Vintage
• Berber Kâmil · Berber
• Kahveci Burak · Kahveci
• Çiçekçi Gül · Çiçekçi
• Kırtasiyeci Mehmet · Kırtasiyeci
• Motor Ustası Hasan · Motor ustası
• Kuaför Aysel · Kuaför
• Barista Ela · Barista
• Apartman Görevlisi Kâzım · Apartman görevlisi
• Kedi Teyze Mükerrem · Kedi teyze
• Sabah Koşucusu Aslı · Sabah koşucusu
• Komşu Teyze Nezahat · Komşu teyze
• Genç Anne Burcu · Genç anne
• Nostalji Satıcısı Mübeccel · Nostalji satıcısı