Rıhtım ve Çarşı: vapurun yanaştığı yer

Kısa tarih

Meydanın bugünkü hâli yüz yılı aşan dolgu işlerinin sonucu. Kadıköy Meydanı maddesine göre denizi doldurma 1900'lerde başladı; çarşı tarafındaki ilk dolgu alanına Kumluk deniyordu. 1980'lerde Haydarpaşa Koyu'nda yapılan dolguyla meydan genişledi, iskele ile Mühürdar arasındaki dolgu da 1993'te tamamlandı.

Kumluk'a yapılan Şehremaneti binası ve iskele meydanı, işgal yıllarında Halide Edib Adıvar'ın protesto konuşmalarına sahne oldu. Meydan sonraki on yıllarda da mitinglerin ve buluşmaların yeri olarak kaldı.

Daha eski izler de var. İskelenin yanındaki Sultan III. Mustafa İskele Camii 18. yüzyıldan kalma. Çarşının içindeki Ayia Efimia Rum Ortodoks Kilisesi'nin ilk yapımı 1694'e uzanır.

Sokak dokusu

Rıhtım iki parçadan oluşur. Kıyı tarafı geniş ve açıktır: otobüs peronları, iskele binaları, tramvay durağı, bankta oturanlar. Bir sokak içeri girince her şey daralır. Çarşı, mağaza ve alışveriş yerleriyle dolu, Kadıköy'ün en işlek kısmıdır.

Ulaşım da burada düğümlenir. Kadıköy İskelesi'nden Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Adalar'a vapur kalkar. Meydandaki peronlardan Anadolu Yakası'nda Şile dışındaki hemen her yere otobüs vardır. M4 metrosunun ilk istasyonu ve Moda'ya dönen nostaljik T3 tramvayı da buradan başlar.

Simge yapılar ve yerler

• Kadıköy İskelesi: Şehir Hatları vapurlarının kalktığı ana iskele. Eski iskele binasını, Moda ve Haydarpaşa iskeleleri gibi, mimar Vedat Tek tasarlamıştı.
• Haldun Taner Sahnesi: Aslında bir hal binası. 1925-1927 arasında İtalyan mimar Umberto Ferrari dolgu alanın üstüne yaptı. Çarşıdan uzak kaldığı için on yıl kimse kiralamadı. 1937'de çarşının balıkçıları, kasapları ve manavları zorla buraya taşındı; lodosta dükkânları su basınca çarşıya geri döndüler. Bina 1940'lardan 1973'e kadar Anadolu Yakası'nın sebze-meyve hali oldu, 1989'da avlusu 286 kişilik bir tiyatro sahnesine dönüştü. 2021'de restorasyona alındı.
• Sultan III. Mustafa İskele Camii: tramvayın “İskele Camii” durağı adını ondan alır.
• Ayia Efimia Kilisesi ve Çarşı Hamamı: ikisi de tramvayın Çarşı durağının çevresinde.

Oyunda burada ne var

Simitopia'ya iskelede, simit tezgâhının yanında başlarsın. İlk görev Hüseyin Abi'yle tanışmaktır. Otuz bir yıldır iskelenin önünde simit satar, vapur saatlerini ezbere bilir, veresiye defterini de unutmaz. Simidi ₺25'tir ve enerjini toplar.

Kıyıda olta sallayan Balıkçı Rıza Amca emekli bir vapur çarkçısı. Eski vapurları, lüferin bol olduğu yılları anlatır, ayrılırken “Rastgele!” der; gönlünü kazanırsan nadiren balık ekmek ikram eder. Molada iskelede dolaşan Kaptan Selahattin iki görev zincirinin durağıdır: Hüseyin Abi'nin simit sepeti de Yaşar Usta'nın fötr kutusu da ona gider.

Rıhtım'da iki, iskelede bir “3D” bank var. Oturunca sokak göz hizasından izlenir, gökyüzü gerçek İstanbul saatine uyar. Sabahları iskelede Bulut adlı kedi vapur düdüğünü bekler, simitçinin yanında da Pamuk kırıntı kollar; sevdiğin kedi albümüne girer. Tepeye doğru yürürsen Yeldeğirmeni'ne çıkarsın.

Haritada Rıhtım ve Çarşı

kurye deposuevsimge yeresnaf ve karakterler

Bu bölgede karşılaşabileceğin 17 yapay zekâ karakteri:

• Hüseyin Abi · Simitçi
• Cansu · Çarşı Spor
• Fatma Hanım · Serasker Tesettür Giyim
• Balıkçı Rıza Amca · Balıkçı
• Taksici Hayri · Sarı taksi
• Kuruyemişçi Agop · Kuruyemişçi
• Kitapçı Rauf · Kitapçı
• Dönerci Tahsin · Dönerci
• Balıkçı Nuri · Balıkçı
• Sokak Ressamı Kerem · Sokak ressamı
• Vapur Kaptanı Selahattin · Vapur kaptanı
• Postacı Ramazan · Postacı
• Sokak Fotoğrafçısı Tuna · Sokak fotoğrafçısı
• Tur Rehberi Gülseren · Tur rehberi
• Bisikletli Kurye Okan · Bisikletli kurye
• Mimarlık Öğrencisi Cem · Mimarlık öğrencisi
• Balıkçı Çocuk Poyraz · Balıkçı çocuk